Post views: counter

भारतीय राज्यघटनेचे स्वरूप

भारतीय राज्यघटना:

एकूण २२ भाग आणि १२ परिशिष्टे

भाग :
  1. भाग I (कलम १-४): संघराज्य व त्यांचे राज्य क्षेत्र
  2. भाग II (कलम ५-११): नागरिकत्व
  3. भाग III (कलम १२-३५): मूलभूत अधिकार
  4. भाग IV (कलम ३६-५१): मार्गदर्शक तत्वे
  5. भाग IV (A) (कलम ५१A): मूलभूत कर्तव्ये
  6. भाग V (कलम ५२-१५१) - केंद्र सरकार (संघराज्य)
  7. भाग VI (कलम १५२-२३७) - राज्य सरकार
  8. भाग VII (कलम २३८) - अनुसूचित राज्य सूची (ब)
  9. भाग VIII (कलम२३९-२४१) - केंद्रशासित प्रदेश क्षेत्र
  10. भाग IX (कलम २४२-२४३) - पंचायतराज
  11. भाग X (कलम २४४-२४४A) - अनुसूचित जाती व जमाती प्रदेश/क्षेत्र
  12. भाग XI (कलम २४५-२६३) - केंद्र - राज्य संबंध
  13. भाग XII (कलम २६४-३००A) - महसुल - वित्त
  14. भाग XIII (कलम ३०१-३०७) - व्यापार, वाणिज्य आणि आंतरराज्य संबंध
  15. भाग XIV (कलम ३०८-३२३) - प्रशासकीय लोकसेवा आयोग
  16. भाग XIV (A) (कलम ३२३A, ३२३B) - न्यायाधिकरण
  17. भाग XV (कलम ३२४-३२९) - निवडणूक आयोग
  18. भाग XVI (कलम ३३०-३४२) - अनुसूचित जाती, जमाती साठी आणि अँग्लो इंडियन्स साठी विशेष सोयी
  19. भाग XVII (कलम ३४३-३५१) - कार्यालयीन भाषा
  20. भाग XVIII (कलम ३५२-३६०) - आणीबाणी विषयक माहिती
  21. भाग XIX (कलम ३६१-३६७) - मिश्र कलमे (काश्मीर, इत्यादी)
  22. भाग XX (कलम ३६८) - संविधान दुरुस्ती बाबत
  23. भाग XXI (कलम ३६९-३९२) - अस्थायी, संक्रमाणि आणि विशेष उपबंध
  24. भाग XXII (कलम ३९३-३९५) - संक्षिप्त रूपे, प्रारंभ आणि निरसने
परिशिष्ठ :
  1. परिशिष्ट I - राज्य व केंद्र शासित प्रदेश
  2. परिशिष्ट II - वेतन आणि मानधन
  3. परिशिष्ट III - पद ग्रहण शपथा
  4. परिशिष्ट IV - राज्यसभा जागांचे विवरण
  5. परिशिष्ट V - भारतातील अनुसूचित जाती आणि जमाती
  6. परिशिष्ट VI - ईशान्य भारतातील अनुसूचित जाती आणि जमाती
  7. परिशिष्ट VII - केंद्र आणि राज्य सरकार मधील सूची
  8. परिशिष्ट VIII - भाषा
  9. परिशिष्ट IX - कायद्यांचे अंमलीकरण
  10. परिशिष्ट X - पक्षांतरच्या कारणाहून राजकीय पक्षांच्या किंवा सभागृह सदस्यांना अपात्र घोषित
  11. परिशिष्ट XI - पंचायत राज (राज्याकडे सोपवायची २९ विषयांची यादी)
  12. परिशिष्ट XII - नगरपालिका व महानगर पालिका